Tu học GĐPT

Ngành Đồng · Bậc 3/16 trên lộ trình

Bậc Cánh Mềm

Tinh thần chủ đạoHòa

  • 1 năm
  • 31 bài
6 phần · 31 bài

Phật pháp – Kiến thức5 bài

  1. 1Em niệm Phật

    Chuẩn bị:

    Khung cảnh: Chánh điện hay trước tượng Phật ở sân chùa.

    Giờ học:

    1. Chuyện kể gợi ý:

    Có thể kể câu chuyện khác cùng chủ đề.

    Năm 1971, trên một chuyến tàu lớn đưa các đơn vị GĐPT Gia Định đi thăm Cần Giờ, do bị sóng nhồi, một rồi hai em thiếu nữ bị ngộp thở, khó chịu, Huynh trưởng phụ trách y tế đã theo canô cấp cứu đưa hai em về Bện viện Sài Gòn. Không khí trên tàu lặng đi, anh Trại trưởng truyền lệnh cho các đơn vị quan tâm đến tình hình sức khỏe của trại sinh và dành 10 phút để niệm danh hiệu Quan Thế Âm Bồ Tát. Niềm tin giúp mọi người quan tâm, tránh được sự hoảng loạn.

    2. Em suy nghĩ:
    • Vì sao gặp chuyện nguy hiểm khẩn cấp, Phật tử lại niệm danh hiệu ngài Quan Thế Âm? Niệm danh hiệu Phật có được hay không?
    • Em hiểu niệm Phật là gì?
    • Thực hành điều thứ nhất có liên quan gì đến việc em niệm Phật?
    • Niệm Phật cần phải như thế nào?
    • Có mấy cách niệm Phật?
    • Niệm Phật được lợi ích gì?
    3. Em cần nhớ:

    Niệm Phật là tưởng nhớ đến danh hiệu Phật, hình dung các tướng tốt, công hạnh và lời dạy của chư Phật, chư Bồ tát để cố gắng noi theo tu học.

    Khi niệm Phật lòng em phải tập trung tưởng nhớ chư Phật, không nghĩ đến bất cứ điều gì ác.

    Niệm Phật có nhiều cách. Có thể niệm lớn, niệm thầm, niệm bằng cách tưởng nhớ … Hai cách căn bản là mật niệm (niệm thầm) và tụng niệm (niệm lớn như lúc tụng kinh, lễ Phật).

    Chăm chỉ niệm Phật lòng em lằng dịu, được gần Phật, xa việc ác làm việc lành, quên buồn chán đau khổ và tìm được an vui, lợi ích cho mình, cho người.

    Em niệm Phật còn tạo được phước lành về sau.

    4. Em th ực hành:
    • Thành kính lúc niệm Phật.
    • Niệm Phật trước khi đi ngũ.

    “Em chăm niệm Phật hàng ngày

    Tránh xa điều ác, vui say việc lành”.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Cả Đoàn ngồi ngay ngắn trước bàn Phật, Huynh trưởng xướng, các em niệm theo từng câu danh hiệu.
    • Tập lần chuỗi: mỗi hạt chuỗi niệm một câu “Nam mô A Di Đà Phật”, niệm thử 21 hạt.
    • Mỗi em nhận một thẻ nhỏ ghi danh hiệu Phật để đặt ở đầu giường, nhắc niệm Phật trước khi ngủ.
  2. 2Ý nghĩa lễ Phật và tụng niệm
    Hình minh họa: Ý nghĩa lễ Phật và tụng niệm

    Chuẩn bị:

    • Khung cảnh: Chánh điện hoặc tượng Phật trong sân chùa nơi có sân rộng, sạch để thực hành lễ lạy. Dạy sau buổi lễ Phật đã hướng dẫn lạy Phật đúng cách.

    Giờ học:

    1. Em suy nghĩ:
    • Trước khi lễ Phật, em cần chuẩn bị như thế nào?
    • Ngày Đức Phật còn tại thế, các đệ tử của Phật khi gặp Phật thường làm gì để tỏ lòng cung kính?
    • Tư thế của em lúc lạy Phật ra sao? Hãy miêu tả lại bằng hành động và bằng lời?
    • Tụng niệm là làm gì?
    • Em tụng niệm để làm gì?
    • Ích lợi của việc tụng niệm?
    2. Em cần nhớ:

    Lễ Phật là chiêm ngưỡng, tưởng nhớ và lạy Phật để tỏ lòng cung kính.

    Lễ Phật thường được tiến hành trước khi tụng niệm và cũng có thể thực hiện riêng khi không có khóa lễ.

    Tụng niệm là đọc lớn thành tiếng có âm điệu và thành kính những lời Phật dạy trong kinh sách.

    Tụng niệm giúp lòng em lắng dịu, tránh xa các điều ác, làm nhiều việc lành, vâng lời Phật dạy cố gắng tu học và sám hối lỗi lầm.

    3. Em th ực hành:
    • Làm theo những điều em đã học trong kinh.

    “Làm việc tốt, tránh việc xằng

    Lễ Phật, tụng niệm được tăng phước lành”.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Dẫn các em lên chánh điện, Huynh trưởng làm mẫu một thời lễ ngắn: lạy Phật, tụng niệm, hồi hướng.
    • Giải thích tiếng chuông, tiếng mõ trong giờ tụng niệm và tập theo nhịp mõ.
    • Các em thay phiên nhau đứng ở vị trí xướng lễ cho Đàn.
  3. 3Em ăn chay
    Hình minh họa: Em ăn chay

    Chuẩn bị:

    • Sách dạy nấu ăn (có thể là những bài báo, sách nói về lợi ích việc ăn ngũ cốc, không có ăn thịt cá …).
    • Kinh phổ thông có bản ghi những ngày trai (nhị trai, tứ trai, lục trai, thập trai …).

    Giờ học:

    1. Em suy nghĩ:
    • Ăn chay là ăn những món gì?
    • Ăn chay có đầy đủ chất bổ dưỡng, có lợi ích cho sức khỏe không? Tại sao?
    • Vì sao đạo Phật dạy chúng ta ăn chay?
    2. Em cần nhớ:

    Ăn chay là ăn rau, quả, đậu, mè … mà không ăn thịt, cá, trừng …

    Ăn chay rất hợp vệ sinh, đầy đủ chất bổ dưỡng lại dễ tiêu. Giúp thân thể khỏe mạnh, tránh bệnh tật, trí óc sáng suốt.

    Theo lời Phật dạy, người ăn chay tránh được tội sát sanh, tránh được quả báo, thể hiện được tình yêu thương muôn loài, bớt tính hung ác, trở nên hiền lành và được hiểu người yêu mến.

    3. Em th ực hành:

    Em nguyện ăn chay mỗi tháng vào các ngày rằm, mùng một, các ngày vía Phật, Bồ tát.

    Lâu dần em tiến đến tứ trai, lục trai, thập trai, trai kỳ, …

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Tổ chức một bữa ăn chay chung của Đoàn: mỗi Đàn mang một món chay đơn giản.
    • Trò chơi “Món nào là món chay?”: Huynh trưởng đưa hình các món ăn, các em chọn món chay.
    • Các em ghi lịch những ngày rằm, mồng một trong tháng để nhắc ba mẹ cùng ăn chay.
  4. 4Sự tích Đức Phật Thích Ca (từ sơ sinh đến xuất gia)
    Hình minh họa: Lịch sử Đức Phật Thích Ca từ Sơ sinh đến Xuất gia
    I. Chuẩn bị:
    • Khung cảnh: Chánh điện hoặc sân chùa nơi thoáng mát.
    • Tranh ảnh về Đức Phật từ sơ sinh cho đến xuất gia để minh hoạ cho phần kể chuyện lịch sử.
    • Giảng theo trình tự câu chuyện kể.
    II. Giờ học:

    Tiết 1

    1. Em suy nghĩ:
    • Đức Phật Thích Ca là nhân vật lịch sử (có thật) hay nhân vật huyền thoại?
    • Tên, Họ, Hiệu của ngài?
    • Thái tử sinh tại đâu? Con của ai? Sinh ngày tháng năm nào?
    • Ngài có bao nhiêu tướng tốt? Hãy kể một số tướng tốt của ngài?
    • Tại sao các Thầy dạy Thái Tử đều bái phục ngài.
    • Sống trong giàu sang quyền quý, được vua cha yêu thương nhưng Thái tử vẫn u buồn, em hãy giải thích?
    2. Em cần nhớ:

    Đức Phật Thích Ca tên thật là Tất Đạt Đa, cả tên họ, hiệu của ngài là Kiều Tất La Thích Ca Tất Đạt Đa. Ngài con vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Ma Gia.

    Thái Tử sinh ngày rằm tháng 2 Ấn Độ (nhằm ngày rằm tháng 4 Âm Lịch) trong vườn Lâm Tỳ Ni, thành Ca Tỳ La Vệ (Ấn Độ) lúc hoàng hậu đang dạo chơi.

    Ngài có 32 tướng tốt, thông minh, giỏi cả văn lẫn võ rất khiêm tốn, hiếu học nên các bậc Thầy đều bái phục.

    Mặc dù sống trong cung điện nguy nga, cao sang quyền quý, được sự nuông chìu chăm sóc đủ mọi điều của Vua cha nhưng vì thương người, mọi loài đang sống trong cảnh khổ đau, bệnh tật, chết chóc nên Thái tử luon lộ vẻ u buồn, băn khoăn lo lắng cho việc cứu độ chúng sanh.

    3. Em thực hành:

    Noi gương Đức Phật thương yêu muôn loài, muôn vật chuyên cần tu học, khiêm tốn trong cuộc sống.

    Tiết 2

    1. Em suy nghĩ:
    • Vì sao Vua Tịnh Phạn cưới vợ cho Thái tử. Ngài cưới ai và khi có con tên là gì?
    • Do đâu Vua cha không cho Thái tử tiếp xúc với cảnh vật buồn khổ xấu xí?
    • Khi được phép dạo chơi ở bốn cửa thành ngài thấy gì và có tâm trạng ra sao?
    • Thái tử quyết định xuất gia lúc nào?
    2. Em cần nhớ:

    Vâng lời vua cha, Thái tử cưới công chúa Da Du Đà La làm vợ và sinh được một đứa con trai đặt tên là La Hầu La.

    Vì lời tiên đoán của tiên A Tư Đà, Vua Tịnh Phạn không để Thái tử tiếp xúc với cảnh buồn khổ.

    Nhưng do sự thỉnh cầu của Thái Tử, nhà vua phải để cho ngài dạo chơi ở ngoại thành. Chính việc tiếp xúc với cuộc sống bên ngoài đã cho Thái tử nhận rõ sự thật sinh, lão, bệnh, tử là khổ và hình ảnh thanh thoát của bậc xuất gia.

    Một đêm sau buổi yến tiệc linh đình, binh sĩ đã ngủ say, ngài cùng người hầu Sa Nặc cưỡi ngựa Kiền Trắc vượt thành xuất gia tìm đạo. Đó là đêm mùng 8 tháng 2 âm lịch, lúc ngài được 29 tuổi.

    3. Em thực hành:
    • “Hãy tự thắp đuốc mình lên đi”.
    • Thương yêu mọi người, mọi loài trong cái khổ của sinh, già, bệnh, chết.
    Lưu ý Huynh trưởng:
    Phần tóm tắt thực hiện sau câu chuyện kể theo trình tự chi tiết về:
    • Thân thế, dòng dõi, ngày và nơi đản sanh.
    • Tướng tốt, tài năng, sự giáo dục Thái tử.
    • Đời sống, tính cách của Thái tử.
    • Việc lập gia đình của Thái tử.
    • Cảnh của Thái tử tiếp xúc khi ra ngoài thành và tâm trạng của ngài.
    • Thời điểm xuất gia.
    • Kết luận về việc xuất gia của Thái tử.
    • Tấm gương sáng ngời về trí tuệ và tình thương

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Kể chuyện kèm tranh theo từng giai đoạn: đản sanh, dạo bốn cửa thành, xuất gia.
    • Đóng kịch ngắn cảnh Thái tử dạo bốn cửa thành, mỗi Đàn diễn một cửa.
    • Tập hát “Ngày vía Đản sanh” và “Dòng Anoma” để học cùng bài.
  5. 5Em hiểu Châm ngôn GĐPT

    Chuẩn bị:

    Một vài mẫu văn bản hành chánh của GĐPT như: thư mời dự chu niên, đơn xin gia nhập, chứng chỉ trúng cách,…

    Giờ học:

    1. Giới thiệu:

    Cuộc đời con người có thể ví dụ như con thuyền ở giữa biển mênh mông, không biết nơi nào là bến, cần có la bàn định hướng. Với GĐPT, la bàn đó chính là châm ngôn Bi – Trí – Dũng. Em đã từng thấy các từ này ghi liền nhau trong văn bản nào? (Giới thiệu các mẩu văn bản hành chánh có ghi châm ngôn).

    2. Em suy nghĩ:
    • Châm ngôn của GĐPT là gì?
    • Thế nào là Bi? Trí? Dũng?
    • Vì sao Bi, Trí, Dũng phải có mặt đầy đủ ở mỗi đoàn sinh GĐPT?
    • Em thực hành châm ngôn Bi – Trí – Dũng ra sao?
    3. Em cần nhớ:

    Châm ngôn của GĐPT là Bi – Trí – Dũng

    • Bi: trong nghĩa từ bi (cho vui cứu khổ).

    Học theo hạnh của Phật và chư vị Bồ tát, người Phật tử không thể thản nhiên trước nỗi khổ của người khác kể cả loài vật. Cho dù với hành động nhỏ nhặt mà diệt trừ được khổ đau, đem an vui đến cho người và vật ta quyết không từ chối.

    • Trí: Trong nghĩa trí tuệ (hiểu biết sáng suốt không bị vô minh che lấp). Người Phật tử không cam chịu dốt, sống trong u mê mà phải luôn tìm tòi học hỏi đúng chánh pháp, chân lý. Ngoài ra còn phải giúp mọi người được học hỏi và hiểu biết như mình.
    • Dũng: Trong nghĩa tinh tấn, dũng mãnh (không yếu đối, ương hèn, biếng nhát). Là đoàn sinh GĐPT, em phải luôn cố gắng, kiên trì, vượt mọi thử thách, chướng ngại để tiến đến giác ngộ, phải dám nghĩ, dám làm.
    • Bi – Trí – Dũng phải phối hợp, hỗ trợ, nương vào nhau. Bi thiếu Trí, Dũng cũng thành nhu nhược, sai lầm. Trí, Dũng không Bi sẽ luôn nguy hiểm và gây khổ cho nhau. Có Bi, Trí mà không Dũng thì Bi, Trí ấy vô dụng. Dũng không Bi, Trí sẽ hành động sai lầm, độc ác,…
    4. Em thực hành:
    • Em thương yêu tất cả mọi người, mọi loài, luôn quan tâm, giúp đỡ người khác vượt khó, vượt khổ, tìm được sự an lạc.
    • Em cố gắng trao dồi kiến thức, học hỏi giáo pháp để thấy rõ chân lý.
    • Em cố gắng tu tập, không ngại khó, ngại khổ trên đường thực hiện lý tưởng giác ngộ.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Viết lớn ba chữ Bi – Trí – Dũng, các em kể mỗi chữ một việc làm hằng ngày.
    • Trò chơi ghép thẻ: mỗi việc làm (giúp bạn, học bài, dám nhận lỗi…) ghép vào đúng chữ Bi, Trí hay Dũng.

Rèn luyện (chuyện đạo – tiền thân)3 bài

  1. 1Con nai hiền
    1. Chuyện kể:

    Thuở xưa, ở một khu rừng ven sông Hằng, nước Ấn Độ có một con nai lông vàng óng rất đẹp, nói được tiếng người. Nai rất hiền, được các con vật trong rừng yêu mến.

    Một hôm, Nai ra bờ suối xem nước lụt, bỗng nghe tiếng kêu cứu của một người đang bám vào một khúc gỗ trôi lăn theo dòng nước chảy mạnh.

    Động lòng thương, nai liều mình nhảy xuống dòng nước, đưa người bị nạn vào bờ. Tuy mệt, nai vẫn cố chăm sóc cho nạm nhân. Tỉnh dậy, nhìn quanh chỉ thấy nai, nạn nhận sụp lạy tạ ơn nai. Nai bảo ông ta về và dặn không được cho ai hay là nai đang ở đây.

    Lúc bấy giờ, trong cung vua, hoàng hậu mộng thấy một con nai rất đẹp đang thuyết pháp bằng tiếng người. Tỉnh dậy, bà yêu cầu nhà vua cho người đi bắt nai. Vua ra lệnh với lời hứa sẽ trọng thưởng cho người tìm gặp nai vàng.

    Nghe được tin này, người được nai cứu vì quá tham nên đã quên lời dặn của nai, dẫn vua đi bắt nai.

    Khi vua và đoàn tùy tùng đến nơi nai ở, nai lấy làm lạ hỏi:
    • Vì sao nhà vua biết tôi ở đây?

    Nhà vua chỉ vào người được nai cứu và bảo:.

    • Chính người này đã dẫn ta đến đây. Sau đó, nhà vua nhìn vào mặt y đầy máu mủ. Nai bảo:
    • Đó là quả báo của kẻ quên ơn người đã giúp mình, vì tôi đã cứu anh ta khỏi chết.

    Nhà vua hiểu chuyện được, tức giận giết người kia, nai xin vua tha cho người ấy. Vua cảm phúc thái độ của nai nên tha chết cho y và bỏ ý định bắt nai.

    Nai hiền là tiền thân của một vị Bồ tát.

    2. Em trả lời:
    • Cứu người xong, nai dặn nạn nhân điều gì?
    • Vì sao người đó quên lời dặn?
    • Người được nai cứu bị quả báo gì?
    • Nai hiền nêu gương tốt gì?
    • Ta phải làm thế nào khi mang ơn người khác?

    (luôn nhớ ơn, đừng phản bội).

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Kể chuyện có tranh, cho các em đóng vai nai hiền và người được cứu.
    • Thảo luận: em đã từng giúp ai mà không cần được đền ơn chưa?
  2. 2Cử chỉ nhân từ của chim Oanh Vũ
    1. Chuyện kể:

    Ngày xưa, có một ông vua nóng nảy, thường lấy sự săn bắn làm trò vui. Một hôm, nhà vua vào rừng săn bắn, thấy một con chồn lanh lẹ thoát vào bụi rậm, vua sai lính tìm kiếm nhưng không thấy.

    Túc giận, nhà vua ra lệnh đốt rừng làm cho thú vật và cây cối bị cháy. Bỗng trên đám lửa có một con chim Oanh vũ đang hăng hái chữa cháy. Chim bay xuống sông gần đó, nhúng ướt thân rồi bay lại đám lửa rủ nước xuống mong dập tắt lửa.

    Mọi người ngạc nhiên theo dõi việc làm kiên nhẫn của chim Oanh vũ. Nhà vua bỗng động lòng trắc ẩn, cảm thấy xấu hổ liền ra lệnh dập tắt lửa và từ đó cấm không cho ai được vào rừng săn bắn nữa.

    Chim Oanh vũ là tiền thân của Đức Phật Thích Ca.

    2. Em trả lời:
    • Vì sao nhà vua ra lệnh đốt rừng?
    • Nhà vua và mọi người thấy chim Oanh vũ đang làm gì?
    • Vì sao nhà vua thấy xấu hổ?
    • Sau đó vua ra lệnh thế nào?
    • Tự thân chim Oanh vũ có dập tắt lửa được không?
    • Điều gì đã làm lây chuyển lòng vua?
    • Chim Oanh vũ nêu cho ta gương gì?

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Kể chuyện xong, các em vẽ chim Oanh Vũ theo trí tưởng tượng.
    • Mỗi em nói một việc làm thể hiện lòng thương người và vật trong tuần.
  3. 3Người lành ít có
    Hình minh họa: Chuyện tiền thân : Người lành ít có
    1. Chuyện kể:

    Ngày xưa, có một chàng trai thông minh và có phép thuật, hiểu được tiếng nói của chim muông. Chàng tìm nơi thanh tịnh tu học nhưng ý muốn không thành. Chàng phải đem thân đi ở mướn với một người giàu có làm nghề bán dạo khắp nơi.

    Một hôm, người chủ và chàng dừng chân dưới một gốc cây lớn để nghĩ mát và dùng cơm trưa. Một bầy quạ từ đâu bay đến đậu đầy cây, kêu om sòm. Chàng trai nghe quạ kêu chỉ ngồi cười chứ không nói gì. Người chủ lấy làm lạ. Tối đến, chủ gọi chàng trai đến hỏi chuyện:

    • Này em, hồi trưa, sao nghe quạ kêu em lại ngồi cười?
    Chàng trai thưa thiệt:
    • Thưa ông, tôi có phép nghe được tiếng nói của đàn quạ. Chúng đói, muốn ăn thịt ông nên xúi tôi giết ông để lấy viên ngọc quý trong túi ông.

    Nghe xong, người chủ cả kinh nhưng thấy chàng trai thật thà nên trong bụng bớt lo, gặng hỏi:

    • Sao em không giết tôi, lấy viên ngọc quý để làm giàu?
    Chàng trai đáp:
    • Thưa ông, ngọc quý của ông, không phải do mồ hôi nước mắt của tôi tạo ra. Giết người, cướp của là hành động tàn ác. Hơn nữa, bấy lâu nay ông giúp tôi, lẽ nào vì lòng tham mà tôi mà tôi quên mất tình nghĩa?

    Nghe xong, người chủ hết lòng kính phục, từ đó đối xử với chàng như em ruột, cho nhiều của để tìm kế sinh nhai.

    Chàng trai trọng mạng khinh tài trên đây là tiền thân của Đức Phật Thích Ca.

    2. Em trả lời:
    • Chàng trai nghe đàn quạ bảo gì?
    • Chàng trai có thái độ gì khi nghe lời đàn quạ xúi bảo?
    • Vì sao chàng trai không giết chủ đoạt của?
    • Biết chàng trai trọng mạng khinh tài, người chủ làm gì?
    • Bài học em rút ra được từ câu chuyện trên?

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Kể chuyện, dừng ở đoạn quan trọng hỏi các em: nếu em là nhân vật, em sẽ làm gì?
    • Đóng kịch ngắn theo Đàn.

Tu dưỡng3 bài

  1. 1Thuộc nghi thức tụng niệm phổ thông của GĐPT (phần dành cho Oanh Vũ)
    1. Chuẩn bị:
    • Quyển nghi thức tụng niệm dành riêng cho GĐPT.
    2. Giờ học:

    Gọi một em đoàn sinh đọc bài sám hối (nếu không thuộc thì hỏi xem em nào xung phong đọc). Huynh trưởng điều chinh những chỗ thiếu, sai.

    Tương tự với các bài tiếp theo.

    • Sám hối.
    • Bảy danh hiệu Phật và Bố tát.
    • Bốn lời nguyện rộng lớn.
    • Tam tự quy.
    • Hồi hướng.
    3. Luyện tập:

    Đọc thuộc chính xác.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Tập tụng phần nghi thức dành cho Oanh Vũ theo từng đoạn mỗi tuần.
    • Cho các em lần lượt giữ chuông, mõ trong giờ tụng niệm ngắn của Đoàn.
  2. 2Niệm danh hiệu Phật trước khi đi ngủ

    Chuẩn bị:

    Khung cảnh: Chánh điện hay trước tượng Phật ở sân chùa.

    Giờ học:

    1. Chuyện kể gợi ý:

    Có thể kể câu chuyện khác cùng chủ đề.

    Năm 1971, trên một chuyến tàu lớn đưa các đơn vị GĐPT Gia Định đi thăm Cần Giờ, do bị sóng nhồi, một rồi hai em thiếu nữ bị ngộp thở, khó chịu, Huynh trưởng phụ trách y tế đã theo canô cấp cứu đưa hai em về Bện viện Sài Gòn. Không khí trên tàu lặng đi, anh Trại trưởng truyền lệnh cho các đơn vị quan tâm đến tình hình sức khỏe của trại sinh và dành 10 phút để niệm danh hiệu Quan Thế Âm Bồ Tát. Niềm tin giúp mọi người quan tâm, tránh được sự hoảng loạn.

    2. Em suy nghĩ:
    • Vì sao gặp chuyện nguy hiểm khẩn cấp, Phật tử lại niệm danh hiệu ngài Quan Thế Âm? Niệm danh hiệu Phật có được hay không?
    • Em hiểu niệm Phật là gì?
    • Thực hành điều thứ nhất có liên quan gì đến việc em niệm Phật?
    • Niệm Phật cần phải như thế nào?
    • Có mấy cách niệm Phật?
    • Niệm Phật được lợi ích gì?
    3. Em cần nhớ:

    Niệm Phật là tưởng nhớ đến danh hiệu Phật, hình dung các tướng tốt, công hạnh và lời dạy của chư Phật, chư Bồ tát để cố gắng noi theo tu học.

    Khi niệm Phật lòng em phải tập trung tưởng nhớ chư Phật, không nghĩ đến bất cứ điều gì ác.

    Niệm Phật có nhiều cách. Có thể niệm lớn, niệm thầm, niệm bằng cách tưởng nhớ … Hai cách căn bản là mật niệm (niệm thầm) và tụng niệm (niệm lớn như lúc tụng kinh, lễ Phật).

    Chăm chỉ niệm Phật lòng em lằng dịu, được gần Phật, xa việc ác làm việc lành, quên buồn chán đau khổ và tìm được an vui, lợi ích cho mình, cho người.

    Em niệm Phật còn tạo được phước lành về sau.

    4. Em th ực hành:
    • Thành kính lúc niệm Phật.
    • Niệm Phật trước khi đi ngũ.

    “Em chăm niệm Phật hàng ngày

    Tránh xa điều ác, vui say việc lành”.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

  3. 3Ăn chay ngày vía, ngày rằm, mồng một
    Hình minh họa: Em ăn chay

    Chuẩn bị:

    • Sách dạy nấu ăn (có thể là những bài báo, sách nói về lợi ích việc ăn ngũ cốc, không có ăn thịt cá …).
    • Kinh phổ thông có bản ghi những ngày trai (nhị trai, tứ trai, lục trai, thập trai …).

    Giờ học:

    1. Em suy nghĩ:
    • Ăn chay là ăn những món gì?
    • Ăn chay có đầy đủ chất bổ dưỡng, có lợi ích cho sức khỏe không? Tại sao?
    • Vì sao đạo Phật dạy chúng ta ăn chay?
    2. Em cần nhớ:

    Ăn chay là ăn rau, quả, đậu, mè … mà không ăn thịt, cá, trừng …

    Ăn chay rất hợp vệ sinh, đầy đủ chất bổ dưỡng lại dễ tiêu. Giúp thân thể khỏe mạnh, tránh bệnh tật, trí óc sáng suốt.

    Theo lời Phật dạy, người ăn chay tránh được tội sát sanh, tránh được quả báo, thể hiện được tình yêu thương muôn loài, bớt tính hung ác, trở nên hiền lành và được hiểu người yêu mến.

    3. Em th ực hành:

    Em nguyện ăn chay mỗi tháng vào các ngày rằm, mùng một, các ngày vía Phật, Bồ tát.

    Lâu dần em tiến đến tứ trai, lục trai, thập trai, trai kỳ, …

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

Văn nghệ8 bài

  1. 1Bài ca của bậc Cánh Mềm

    Đây là những bài hát được quy định trong chương trình Văn nghệ về thanh nhạc cho Bậc Cánh Mềm.

    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Tập từng câu theo trưởng, rồi chia Đàn thi hát.
    • Thêm điệu bộ đơn giản cho bài hát ngắn.
  2. 2Bài hát về ngày Phật Đản: Ngày vía Đản sanh

    6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Đây là những bài hát được quy định trong chương trình Văn nghệ về thanh nhạc cho Bậc Cánh Mềm.

    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗


    Tham khảo thêm

    Bài hát: Ngày vía Đản sanh

    Hướng dẫn

    • Bản nhạc ký âm có trong bài “6 bài hát Bậc Cánh Mềm” ở trên.
    • Tập trước mùa Phật Đản để cả Đoàn hát trong lễ Phật Đản.
  3. 3Bài hát về xuất gia: Dòng Anoma

    6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Đây là những bài hát được quy định trong chương trình Văn nghệ về thanh nhạc cho Bậc Cánh Mềm.

    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗


    Tham khảo thêm

    Bài hát: Dòng Anoma

    Hướng dẫn

    • Bản nhạc ký âm có trong bài “6 bài hát Bậc Cánh Mềm” ở trên.
    • Học cùng lúc với bài “Sự tích Đức Phật Thích Ca từ sơ sinh đến xuất gia”: kể lại cảnh Thái tử vượt sông Anoma trước khi tập hát.
  4. 4Bài hát mừng Chu niên: Về dự Chu niên

    6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Đây là những bài hát được quy định trong chương trình Văn nghệ về thanh nhạc cho Bậc Cánh Mềm.

    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗


    Tham khảo thêm

    Bài hát: Về dự Chu niên

    Hướng dẫn

    • Bản nhạc ký âm có trong bài “6 bài hát Bậc Cánh Mềm” ở trên.
    • Tập trước lễ Chu niên của Gia đình để các em cùng hát.
  5. 5Thuộc 5 bài hát ngắn có điệu bộ (gợi ý: Cùng quây quần, Hát to hát nhỏ, Mầm măng, Vỗ tay, Hát to hát vang)

    6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Đây là những bài hát được quy định trong chương trình Văn nghệ về thanh nhạc cho Bậc Cánh Mềm.

    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm
    Hình minh họa: 6 Bài hát Bậc Cánh Mềm

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗


    Tham khảo thêm

    5 bài hát ngắn có điệu bộ

    Gợi ý bài hát

    • Cùng quây quần, Hát to hát nhỏ, Mầm măng, Vỗ tay, Hát to hát vang.

    Cách tập

    • Mỗi tuần một bài; Huynh trưởng hát mẫu kèm điệu bộ, các em làm theo.
    • Bài “Hát to hát nhỏ” dùng làm trò chơi: trưởng giơ tay cao thì hát to, hạ tay thấp thì hát nhỏ.
  6. 6Vẽ và trang trí: lọ hoa, con vật trong mẩu chuyện đạo hay tiền thân; vẽ màu vào chữ cho sẵn

    Tham khảo thêm

    Chuẩn bị

    • Giấy vẽ, bút chì, bút màu; mẫu lọ hoa; các chữ Hòa – Tin – Vui viết sẵn nét rỗng.

    Giờ học

    • Vẽ lọ hoa: vẽ một đường dọc làm trục giữa, vẽ hai bên thân lọ đều nhau; trang trí bằng các họa tiết đơn giản (chấm, sọc, bông hoa nhỏ).
    • Vẽ con vật trong chuyện đạo, chuyện tiền thân đã học: chim Oanh Vũ, con nai, con voi.
    • Tô màu vào các chữ Hòa – Tin – Vui: tô kín, không lem ra ngoài nét.

    Gợi ý hoạt động

    • Kể lại ngắn câu chuyện trước khi các em vẽ con vật trong chuyện.
    • Trưng bày tranh trong góc sinh hoạt của Đàn.
  7. 7Vẽ tranh: Đón mừng Phật Đản, một buổi cắm trại của Đoàn

    Tham khảo thêm

    Gợi ý đề tài

    • Đón mừng Phật Đản: cờ Phật giáo, lồng đèn, hoa sen, các em đi rước đèn, tượng Phật đản sanh.
    • Buổi cắm trại của Đoàn: lều trại, cờ Đoàn, các bạn chơi trò chơi, lửa trại.

    Hướng dẫn

    • Vẽ hình lớn trước (lều, cây, người), chi tiết nhỏ sau, tô màu cuối cùng.
    • Khuyến khích các em vẽ đúng điều mình đã thấy và đã làm.

    Gợi ý hoạt động

    • Tổ chức triển lãm tranh Phật Đản của Đoàn ngay trong mùa Phật Đản.
  8. 8Cắt hoa 5 cánh, xếp và làm chong chóng

    Tham khảo thêm

    Cắt hoa 5 cánh

    • Lấy một tờ giấy hình vuông, gấp đôi lại thành hình chữ nhật.
    • Từ điểm giữa của cạnh gấp, gấp phần giấy thành 5 phần bằng nhau như hình rẻ quạt.
    • Vẽ một đường cong ở phía đầu rộng của khối giấy đã gấp, cắt theo đường đó.
    • Mở ra, được một bông hoa 5 cánh. Cắt đường cong sâu hay cạn sẽ được cánh hoa tròn hay nhọn.

    Làm chong chóng

    • Lấy một tờ giấy hình vuông, cắt theo 4 đường chéo từ 4 góc vào gần giữa, chừa lại phần giữa khoảng 2 phân.
    • Lần lượt gấp 4 góc cách một (mỗi cánh một góc) vào giữa, chồng lên nhau.
    • Dùng đinh ghim hoặc kẽm nhỏ ghim phần giữa vào một que tre; để chừa một chút khoảng hở cho chong chóng quay được.

    Lưu ý

    • Huynh trưởng giữ kéo, đinh ghim; nhắc các em cầm kéo cẩn thận.

    Gợi ý hoạt động

    • Thi chong chóng của Đàn nào quay lâu nhất trước gió.
    • Dùng hoa 5 cánh trang trí góc sinh hoạt, bàn Phật trong mùa lễ.

Hoạt động thanh niên6 bài

  1. 1Gút: sơn ca, thợ dệt, quai chèo, kẻ chài
    Hình minh họa: Gút dây : Sơn ca – Quay chèo – Thợ dệt – Kẻ chài
    1. Chuẩn bị:

    Dây làm gút (2 loại lớn, nhỏ).

    2. Giờ học:
    a. Khái niệm:

    Đó là cách thắt buộc dây, sử dụng dây cho nhu cầu trong đời sống.

    Thắt buộc có phương pháp nhanh chóng, chắc chắn, ít tốn dây, dễ tháo gỡ,..

    b.Ích lợi:
    • Rèn tính tháo vát, nhanh nhẹn
    • Biết chọn dây và giữ gìn dây
    • Ứng dụng tạo tiện nghi trong đời sống
    c. Các gút cần biết:
    • Gút sơn ca: thuộc loại gút treo, khóa dây.
    Hình minh họa: Gút dây : Sơn ca – Quay chèo – Thợ dệt – Kẻ chài
    • Gút quai chèo: dùng buộc chặc dây vào cọc, neo thuyền, buộc dây cái lều vào đầu gậy, khóa dây.
    Hình minh họa: Gút dây : Sơn ca – Quay chèo – Thợ dệt – Kẻ chài
    • Gút thợ dệt: dùng nối chỉ hay nối 2 đầu dây không bằng nhau.
    Hình minh họa: Gút dây : Sơn ca – Quay chèo – Thợ dệt – Kẻ chài
    • Gút kẻ chài: thuộc nhóm gút nối, để nối chỉ, nối các loại dây trơn, dây ngâm trong nước.
    Hình minh họa: Gút dây : Sơn ca – Quay chèo – Thợ dệt – Kẻ chài

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Mỗi em một sợi dây, Huynh trưởng làm mẫu chậm từng gút, Đầu Đàn kiểm tra.
    • Trò chơi tiếp sức: Đàn nào thắt đủ 4 gút đúng và nhanh nhất thắng.
  2. 2Dấu đi đường: nhanh lên, chậm lại, trở ngại phải vượt qua, quay trở lại, đợi ở đây
    Hình minh họa: Dấu lối đi – Bậc Cánh Mềm
    1. Chuẩn bị:
    • Chuyện kể chú bé tí hon đã biết chuẩn bị để tìm đường về khi bị bỏ vào rừng.
    • Bảng dấu đi đường.
    2. Giờ học:
    a. Khái niệm:

    Ôn phần bậc Mở Mắt.

    b. Các dấu trong chương trình:
    • Đi nhanh lên.
    • Đi chậm lại.
    • Trở ngại phải vượt qua.
    • Quay trở lại.
    • Đợi ở nay.
    Hình minh họa: Dấu lối đi – Bậc Cánh Mềm
    3. Thực hành:

    Dùng 10 dấu đã học, vẽ dấu lối đi cho các em đi tìm (Nếu có khuôn viên rộng).

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Vẽ các dấu lên sân bằng phấn, tổ chức đi theo dấu ngắn quanh chùa tìm “kho báu”.
  3. 3Thông tin: 14 chữ Morse đơn giản, 2 nhóm truyền tin bằng còi
    Hình minh họa: Truyền tin : 14 chữ Morse đơn giản
    1. Lợi ích:

    Truyền tin giúp trí nhớ bền bỉ, tai phân biệt tinh vi, tạo thêm sự phán xét nhanh lẹ.

    Truyền tin tạo cho những buổi sinh hoạt trại, du ngoạn trở nên vui nhộn, giúp các em ham học, vui chơi lành mạnh.

    Khi ở hơi xa, khó nghe tiếng nói rõ, truyền tin là phương tiện liên lạc, hiểu nhau. …

    2. Cách truyền tin:

    Có 2 cách: loại dùng tai để nghe như còi, tù và … loại dùng mắt để nhìn như đèn, cờ, khói, …

    3. Tín hiệu Morse:

    Vần morse do ông Morse phát minh vào khoảng năm 1835, dùng ký hiệu tích (.) và tè (_) họp thành chữ và số. Mỗi chữ có tối đa 4 ký hiệu. Chữ số nào cũng có 5 ký hiệu.

    a. Cách chia vần Morse:

    Theo 26 mẫu tử và 10 con chữ số.

    b. Bậc cánh mềm chỉ học 14 chữ cái:
    Hình minh họa: Truyền tin : 14 chữ Morse đơn giản

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Tập thổi còi tích – te theo bảng 14 chữ; trò chơi đoán chữ qua tiếng còi.
  4. 4Cứu thương: băng bàn tay, bàn chân bằng khăn tay
    Hình minh họa: Cấp cứu – Băng bàn tay – Bàn chân bằng khăn tay
    1. Khái niệm:

    Cấp cứu là săn sóc tạm thời vết thương dễ chờ nạn nhân đi bác sĩ hoặc bệnh viện. Việc cấp cứu có tính cách cấp tốc, rất cần thiết và quan trọng, đòi hỏi sự bình tĩnh, nhẹ nhàng cẩn thận.

    2. Cách dùng thuốc khử trùng:

    Dùng Oxy già, thuốc đỏ với vết thương nhẹ. Dùng Alcol với vết thương sâu hơn. Dùng 1 ít bông gòn y tế nhúng thuốc bôi lên vết thương một cách nhe nhàng, từ trong vết thương ra ngoài.

    3. Băng bằng khăn tay:

    Khăn phải sạch, xếp chéo thành hình tam giác, đặt chỗ bị thương vào giữa khăn, không để bi cấn đau, đầu nhọn để ở phần ngón tay, xếp phân đầu nhọn vào, hai góc khăn còn lại xếp vào và vòng qua cổ tay, buộc lai bằng gút dẹp.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Tập theo cặp: một em băng, một em làm người bị thương; Huynh trưởng kiểm tra độ chặt.
  5. 5Thể dục: thể dục buổi sáng, nhảy cao, nhảy xa, kéo dây, nhảy dây 10 cái liên tục

    Tham khảo thêm

    Nội dung

    • Thể dục buổi sáng: vươn thở, tay, chân, lườn, bụng, nhảy; mỗi động tác 4 – 8 nhịp.
    • Nhảy cao: nhảy qua sợi dây căng thấp, nâng dần độ cao.
    • Nhảy xa: chạy đà ngắn, bật nhảy bằng một chân, tiếp đất bằng hai chân.
    • Kéo dây: hai Đàn kéo co, có vạch giữa.
    • Nhảy dây 10 cái liên tục.

    Lưu ý

    • Khởi động kỹ trước khi nhảy; chọn nền đất mềm hoặc cỏ.

    Gợi ý hoạt động

    • Tổ chức “Hội thao nhỏ” của Đoàn với các nội dung trên, Đàn nào nhiều điểm nhất được tuyên dương.
  6. 6Nữ công: thêu đường móc xích, đường cành cây (Oanh Vũ nữ)

    Tham khảo thêm

    Chuẩn bị

    • Vải trắng, khung thêu nhỏ, kim, chỉ màu, kéo; vẽ sẵn nét lên vải bằng bút chì.

    Đường móc xích

    • Đưa kim từ mặt dưới lên tại điểm đầu đường vẽ.
    • Vòng chỉ thành một vòng nhỏ, đâm kim xuống lại đúng chỗ vừa lên, rồi đưa kim lên ở điểm kế tiếp trên đường vẽ, mũi kim nằm trong vòng chỉ.
    • Kéo chỉ vừa phải: được một mắt xích. Cứ thế làm tiếp thành sợi xích.

    Đường cành cây

    • Các mũi thêu xiên lần lượt bên trái, bên phải của đường vẽ, mũi sau móc vào chỉ của mũi trước, tạo hình như cành cây có lá mọc hai bên.

    Gợi ý hoạt động

    • Thêu tên mình hoặc hình hoa sen nhỏ lên khăn tay.
    • Huynh trưởng hoặc chị trưởng làm mẫu chậm từng mũi; các em tập trên miếng vải nhỏ trước.

Hoạt động xã hội6 bài

  1. 1Đạo đức: hòa thuận với anh chị em, bạn bè
    Hình minh họa: Hòa thuận với anh chị em – Bạn bè
    1. Em suy nghĩ:
    • Vì sao em cần hòa thuận với anh chị em, bạn bè?
    • Thái độ hòa thuận được thể hiện qua các biểu hiện gì?
    • Em cần cư xử với anh chị em ra sao? Cách nói năng phải như thế nào? Hành động, việc làm gì biểu hiện sự hòa thuận?
    2. Em cần nhớ:

    Hòa thuận là một thái độ, cử chỉ tốt đẹp, cần thiết trong quan hệ anh chị em, bạn bè. Em phải hòa thuận trong cư xử, lời nói, việc làm.

    a. Cư xử:

    Đối với anh chị, em phải kính trọng, vâng lời. Với em út, em phải thương yêu, nhường nhịn, tha thứ. Với bạn bè, em phải quan tâm chân tình.

    b. Lời nói:

    Đối với anh chị, em phải nói lời lễ phép, thưa gửi tử tế. Với các em, em phải dùng lời từ hòa, nhã nhặn, ôn tồn. Với bạn bè phải hòa nhã.

    c. Việc làm:

    Anh bảo em nghe, chị bảo em theo. Sẵn sàng làm việc khi anh chị yêu cầu. Đối với em mình, chỉ nên giao những việc vừa khả năng, không dùng quyền lực bắt ép. Với bạn bè, em luôn đoàn kết sẵn sàng giúp đỡ.

    Hòa thuận với anh chị em tạo được không khí gia đình ấm cúng, hạnh phúc

    Em luôn nhớ:

    Anh em như thể tay chân,

    Rách lành đùm bọc, khó khăn đỡ đần.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Thảo luận tình huống: tranh đồ chơi với em, giận bạn; các em đóng vai cách giải quyết hòa thuận.
  2. 2Đạo đức: bổn phận ở gia đình, trường học
    Hình minh họa: Bổn phận ở trường học

    Chuẩn bị:

    • Hình chụp hoặc tranh vẽ trường học.
    • Địa chỉ vài ngôi trường tại địa phương

    Giờ học:

    1. Em nghe:

    Trường học là nơi thầy cô dạy dỗ em nên người hiểu biết, hữu ích sau này. Trường còn có bạn bè giúp đỡ em vui học, cùng thảo luận và thi đua mau tiến tới.

    Là Phật tử, em phải tỏ ra học trò ngoan, giỏi, người bạn hiền để thầy cô yêu mến và bạn bè cảm phục.

    * Đối với thầy cô giáo:

    Kính trọng, vâng lời dạy bảo, chăm lo học hành, đi học chuyên cần.

    Giữ kỹ luật nhà trường, ngoan ngoãn và trau dồi đức hạnh.

    Luôn luôn nhớ ơn thầy cô giáo, vì thầy cô thay cha mẹ lo cho tương lai của em. Khi còn đi học cũng như khi thôi học, em cần lui tới thăm viếng thầy cô, nhất là lúc thầy cô bệnh hoạn già yếu.

    Chào kính lễ phép khi gặp thầy cô.

    * Bổn phận đối với nhà trường:

    Trường là của chung, em phải cố gắng giữ gìn, bảo vệ, không được phá hư đồ đạc, cây cối, trái lại cần chăm sóc giữ gìn luôn luôn.

    Bảo vệ danh dự của trường để giữ được tiếng tốt cho trường.

    * Đối với bạn học:

    Kết thân với những bạn giỏi, tính tốt nhưng phải tìm cách hướng dẫn, khuyến khích các bạn kém, các bạn có tính xấu.

    Thương mến giúp đỡ bạn bè lúc ốm đau hoặc bị tai nạn.

    2. Em trả lời:
    • Em mang ơn gì của thầy cô?
    • Đối với thầy cô giáo, em có bổn phận gì?
    • Khi thôi học và có chức phận, em đối xử với thầy cô giáo như thế nào?
    • Đối với trường học em phải làm gì?
    3. Em cần nhớ:

    Trường học là nơi đào luyện em nên người hữu ích cho xã hội sau này. Ở trường, Thầy cô giáo tận tâm dạy bảo em và có bạn bè cùng chơi, cùng học.

    Đối với thầy cô giáo, em phải vâng lời, kính trọng, ngoan ngoãn, cố gắng học hành và luôn luôn biết ơn, thăm viếng, chào kính lễ phép.

    Ngoài ra em còn phải giữ kỷ luật và tôn trọng danh dự của nhà trường, luôn bảo vệ của công.

    Đối với bạn bè, em phải giúp đỡ, thương yêu, bênh vực và thăm nhau khi đau ốm.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Mỗi em lập bảng việc nhà và việc ở trường mình làm trong tuần, đánh dấu khi làm xong.
  3. 3Thường thức: vệ sinh nhà cửa, cách quét nhà
    Hình minh họa: Thường thức : Vệ sinh nhà cửa

    Chuẩn bị:

    Chổi cỏ, giẻ lau …

    Giờ học:

    1. Em suy nghĩ:
    • Theo em, vệ sinh nhà cửa bao gốm nững việc gì? Khi quét nhà em cần chú ý những điểm gì?
    • Với nền nhà đất, em làm gì trước quét?
    • Với nhà tráng nền hay lót gạch, sau khi quét em cần làm gì?
    2. Em cần nhớ:

    Vệ sinh nhà cửa bao gồm việc quét dọn, lau chùi. Hằng ngày, em quét nhà để nhà cửa sạch sẽ.

    Khi quét nhà em cần chú ý những điểm sau:
    • Đậy kín thức ăn, nước uống trước khi quét.
    • Quét nhẹ nhàng, đưa chổi đi chứ không quét hất lên.
    • Không quét khi nhà đang có khách.
    • Nếu nền nhà đất, bụi nhiều phải vẫy nước trước cho khỏi bụi khi quét.
    • Phải quét những nơi kín trước như góc nhà, dưới bàn ghế ra khoảng trống. Không bỏ sót một chỗ nào cả.
    • Nếu nhà tráng nền hoặc lót gạch, sau khi quét nên lau lại bằng giẻ ướt vắt ráo hay dụng cụ lau nhà.
    • Sau khi quét, lau phải lau lại bàn ghế, sắp đặt lại giày dép … cho ngăn

    nắp. Không tự ý dời chỗ đồ đạc trong nhà.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Chia Đàn quét dọn một góc chùa sau giờ sinh hoạt, tập cầm chổi và quét đúng cách.
  4. 4Thường thức: xem giờ, kết nút áo, xếp quần áo

    Thường thức : Xem giờ phút

    Hình minh họa: Thường thức : Xem giờ phút

    Mục đích:

    • Biết xem giờ phút.
    • Tính được thời gian công việc.

    Chuẩn bị:

    Vài cái đồng hồ tự chế (có thể mượn, mua đồng hồ học cụ ở các nhà sách).

    Giờ học:

    1. Cách xem:
    • Kim dài chỉ phút, kim ngắn chỉ giờ.
    • Mặt số có 12 con số chỉ giờ, khoảng cách giữa 2 số là 5 phút tính theo kim chỉ phút.
    • Kim phút chỉ từ số đến số 6 thì đọc số giờ theo kim ngắn, số phút tăng theo từng con số chỉ. (ví dụ: kim ngắn chỉ số 2, kim dài chỉ số 4 là 2 giờ 20 phút).
    • Kim phút chỉ từ số 7 đến số 11 thì đọc theo cách trên hoặc đọc kém đi với số phút và số giờ thì tăng lên 1 (ví dụ: kim ngắn chỉ số 5, kim dài chỉ số 8 thì đọc là 5 giờ 40 phút hoặc đọc là 6 giờ kém 20).
    2. Thực hành:

    Cho các em đọc giờ trên đồng hồ theo số Huynh trưởng quay kim tự chọn. Sau đó, tùy theo số đồng hồ có được mà chia nhóm, cho một em quay kim để các em khác đọc giờ. Cứ thế cho đến khi các em biết xem giờ, đọc được chính xác trên đồng hồ thật, có thể mở rộng cho các em biết về kim chỉ giây.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗


    Thường thức : Xếp quần áo

    Hình minh họa: Thường thức : Xếp quần áo

    Chuẩn bị:

    • Vài kiểu áo quần loại khác nhau.
    • Coi trước chuyện kể hoặc chuẩn bị chuyện kể thích hợp.

    Giờ học:

    1. Kể chuyện:

    Tâm đi sinh hoạt, áo quần nhăn nhúm, các bạn thắc mắc vì xưa nay Tâm rất tươm tất. Tâm bảo do bị cúp điện nên không thể ủi đồ. Tính nói xen vào:

    • Mình có ủi đồ bao giờ đâu nhưng quần áo mình trông đâu đến nỗi nào. Quần áo bạn không xếp phải không?
    Tâm ngạc nhiên:
    • Sao bạn biết? Mẹ mới vừa rầy mình, bảo đáng lẽ không cho đi, phạt mình tội không nghe lời, lại còn cuộn đem đi nhét vào góc tủ.
    Tính cười bảo:
    • Kinh nghiệm bản thân. Lần ấy, mình còn đáng trách hơn. Mẹ đã ủi thẳng cho rồi, bảo mình đem treo vào móc. Mình lười, thẩy đại nơi góc giường. Đến lúc cần mặc, ôi thôi, nó nhăn không thể tả. May có chị mình cứu nguy, nếu không, mình trở thành người nổi nhất trong ngày bế giảng năm học. Từ đó, quần áo giặt phơi khô xong, mình đem vào giũ xếp ngay ngắn, chẳng cần ủi cũng không sao.
    2. Em trả lời:
    • Tâm đã làm các bạn ngạc nhiên vì điều gì?
    • Vì sao quần áo cần được xếp gọn gàng?
    • Khi xếp quần áo, em cần chú ý điều gì?
    • Quần áo xếp xong em phải làm gì nữa?
    3. Em cần nhớ:

    Áo quần cần được xếp gọn gàng để giữ sự thẳng nếp, cất giữ ngăn nắp để lúc cần tìm dễ dàng. Khi xếp dọn quần áo, em cần chú ý các điểm sau:

    • Để riêng quần áo từng người trong nhà.
    • Áo quần thường mặc để riêng, áo quần mặc đi chơi để riêng, khăn mặt, áo quần lót, vớ ….để riêng.
    • Bỏ vào tủ ít lông não để khỏi bị sâu quần áo.
    • Áo quần khi giặt sạch, phơi khô là đem vào giũ thẳng, xếp ngay, đừng vùi đống hay để lộn xộn.
    • Nhìn trang phục (cách mặc áo quần), người ta có thể đoán được tính nết của em.
    4. Em thực hành:

    Huynh trưởng cho các em tự xếp số áo quần đã chuẩn bị. Xếp xong, cho các em khác nhận xét. Huynh trưởng đúc kết (đúng thì khen, cho em khác thực hành; chưa đúng thì chỉ cho các em cách xếp).

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Mang đồng hồ kim để các em tập xem giờ; thi xếp áo quần gọn đẹp theo Đàn.
  5. 5Thường thức: nghe, trả lời và gọi điện thoại
    Hình minh họa: Nghe – Trả lời và gọi điện thoại

    Điện thoại là một trong những phương tiện thông tin hiện đại, giúp con người trao đổi các tin túc, thông báo cần thiết, nhanh và đỡ tốn nhiều công sức để liên lạc, giáo tiếp.Sử dụng phương tiện này, em cần lưu ý một số điểm sau:

    A. Nghe:

    Cầm điện thoại lời đầu tiên là:
    • Xin chào (alo)
    • Tùy theo yêu cầu của người gọi mà trả lời.Nếu người gọi lớn hơn mình,khi nghe chuyện xong, hãy chờ người gọi gác máy rồi em mới gác máy.

    B. Trả lời:

    Giọng nhẹ nhàng, nói vừa đủ nghe, không gắt gỏng nếu bị gọi nhầm số hoặc có điều không vừa ý.

    Nói ngắn gọn, chỉ nói việc cần thông tin, trao đổi.Không tùy tiện nói việc người khác.Nếu người gọi cần nói chuyện với người khác trong nhà, em hãy nói:”Xin vui lòng chờ máy” rồi để nhẹ máy xuống, đi gọi ngay người có điện thoại.

    Không nói chuyện trên điện thoại quá lâu vì sẽ gây ảnh hưởng đến các cuộc gọi của nơi khác cần gọi đến.

    C. Gọi điện thoại:

    Em chỉ sử dụng điện thoại khi cần hoặc có sự cho phéo của người lớn trong nhà.

    Sau khi bấm số cần gọi, em chờ nghe chuông reo.Nếu máy kêu tít tít nhiều lần là máy bận, hãy đặt máy xuống chờ lát nữa gọi lại.Khi có người bắt máy, em sẽ nghe lời chào hoặc “alô”,nghe giọng lạ, em nói:”Xin vui lòng cho em (cháu …) nói chuyện với …”, nếu gọi nhầm số điện thoại, em nhớ xin lỗi trước khi cúp máy.

    Ghi chú: Bài học này thuộc Tài liệu Bậc Chân Cứng trước đây nay được điều chỉnh theo chương trình mới thuộc Bậc Cánh Mềm.

    Tài liệu Tu học Ngành Đồng – Bậc Cánh Mềm do BHD Trung Ương GĐPT Việt Nam tu chỉnh năm 2004 – PL 2548. Bài gốc trên gdptvietnam.org ↗

    Hoạt động tham khảo thêm

    • Đóng vai gọi điện thoại: chào hỏi, giới thiệu tên, nhắn lại lời cho ba mẹ.
  6. 6Giao thông: qua ngã tư đèn xanh, đèn đỏ, đường một chiều

    Tham khảo thêm

    Em cần biết

    • Đèn đỏ: dừng lại. Đèn vàng: chậm lại, chuẩn bị dừng. Đèn xanh: được đi.
    • Ở ngã tư có đèn dành cho người đi bộ: hình người màu xanh thì được qua, hình người màu đỏ thì đứng chờ.
    • Khi qua đường, em đi trên vạch kẻ dành cho người đi bộ, có người lớn dắt, vẫn nhìn trái, nhìn phải trước khi bước.
    • Đường một chiều: xe chỉ được chạy theo một hướng, có biển báo “Đường một chiều”. Em vẫn phải quan sát cẩn thận vì có thể có người đi ngược chiều.

    Gợi ý hoạt động

    • Làm đèn giao thông bằng giấy bìa (đỏ, vàng, xanh); một em cầm đèn, các bạn tập đi và dừng đúng hiệu lệnh trên sân.